1970 Dünya Kupası: Sambacıların Efsanevi Geri Dönüşü

 

Bu yazımızda, 1970 yılında Meksika’da düzenlenen Dünya Kupası'nda Brezilya’nın küllerinden doğarak zafere uzanan unutulmaz geri dönüş serüvenine yakından göz atacağız.

Siyasi olarak çalkantılı günler geçiren Brezilya’da, İngiltere’nin şampiyonluğuyla biten 1966 Dünya Kupası sonrasında Pele ve milli takım yoğun şekilde tartışılır hale gelmişti. Hayata futbolla tutunan Brezilya halkı, 1970 Meksika öncesi adeta silkinmek ve eski günlerine dönmek istiyordu. Ancak elemelerin başlamasına kısa bir süre kala takımın henüz bir teknik direktörü yoktu ve kimse bu ateşten gömleği giymeye cesaret edemiyordu.

Dünya Kupası elemeleri başlamadan hemen önce, o dönem için tüm futbol kamuoyunu şaşırtan bir gelişme yaşandı ve teknik direktörlük koltuğuna João Saldanha getirildi.

João Saldanha Dönemi ve Yeni Yapılanma

Elemeler öncesi açıklanan milli takım kadrosunda Saldanha; Pele'nin yanı sıra dönemin en yetenekli isimlerini bir araya getirerek yeni bir iskelet oluşturdu. Kısa sürede takımı toparlamayı başaran Saldanha'nın kadrosunda şu efsanevi isimler yer alıyordu:

• Carlos Alberto

• Brito

• Felix

• Gerson

• Jairzinho

• Tostão

• Rivelino

• Clodoaldo

Brezilya, bu güçlü kadroyla elemeleri sorunsuz bir şekilde geçti. Ancak Dünya Kupası başlamadan hemen önce, siyasi sebeplerden ötürü Saldanha görevini bırakmak zorunda kaldı.

Mario Zagallo'nun Gelişi ve Taktiksel Devrim

Turnuvanın başlamasına çok kısa bir süre kala göreve getirilen Mario Zagallo, ilk etapta futbolcular tarafından tam olarak benimsenememişti. Fakat zamanla hem kendisinin bu yeni göreve adapte olması hem de futbolcular arasında kabul görmesi, çağın ilerisinde olan taktiklerini ve modern futbol anlayışını milli takıma yansıtmasında büyük rol oynadı.

1970 Dünya Kupası'nda Sambacıların Yolu

Turnuvaya damga vuran Brezilya'nın, Meksika'daki grup ve eleme aşamalarında çizdiği yol haritası futbol tarihine altın harflerle kazınmıştır.

Turnuva Aşaması	Rakip Takım	Skor	Öne Çıkan Notlar
Grup Aşaması	İngiltere, Çekoslovakya, Romanya	Lider	Son şampiyon İngiltere'ye karşı alınan galibiyet öz güven getirdi.
Çeyrek Final	Peru	4-2	Eski Brezilyalı futbolcu Didi'nin çalıştırdığı takıma karşı net galibiyet.
Yarı Final	Uruguay	3-1	1950 Maracanazo felaketinin rövanşı alındı.
Final	İtalya	4-1	"3. Yıldız" mücadelesinde kupaya uzanıldı.

Grup Aşaması: Öz Güvenin Geri Dönüşü

Son şampiyon İngiltere'nin yanı sıra dönemin ekol ülkelerinden Çekoslovakya ve Romanya ile aynı gruba düşen Sambacılar, özellikle İngiltere’ye karşı aldıkları kritik galibiyetle turnuvaya damga vuracaklarının sinyalini verdi. Grubunu lider bitiren Brezilya'nın çeyrek finaldeki rakibi ise Peru oldu.

Çeyrek Final: Eski Dosta Karşı (Brezilya - Peru)

Kısa bir süre önce büyük bir depremle sarsılan halkına acılarını bir nebze olsun unutturmak isteyen Peru Milli Takımı'nı, tanıdık bir isim olan Brezilyalı eski efsane Didi çalıştırıyordu. Pele ve Tostão’nun çift forvet oynadığı 4-4-2 düzeniyle sahaya çıkan Sambacılar; maçı Rivelino, Tostão (2) ve Jairzinho’nun golleriyle 4-2 kazanarak adını yarı finale yazdırdı. Peru’nun sayıları ise Gallardo ve Cubillas’tan geldi.

Yarı Final: Maracanazo'nun Rövanşı (Brezilya - Uruguay)

1950’de Maracana Stadı'nda oynanan finalde, kendi seyircisi önünde Brezilya’nın elinden kupayı alarak tüm dünyaya büyük bir şok yaşatan Uruguay, 20 yıl sonra bu kez Meksika’da, yarı finalde Sambacıların karşısındaydı.

Brezilya’nın klasik 4-4-2 taktiğiyle çıktığı maça Uruguay 4-3-3 sistemiyle karşılık verdi. Bu agresif taktiğini oyun anlayışına yansıtan Uruguay, 19. dakikada Luis Cubilla’nın golüyle öne geçince tribünlerde "Tarih tekerrür mü ediyor?" endişesi başladı. Ancak Pele ve arkadaşları buna izin vermedi. Clodoaldo, Jairzinho ve Rivelino’nun golleriyle sahadan 3-1 galip ayrılan Brezilya, final biletini cebine koydu.

Final: 3. Yıldız Savaşı (Brezilya - İtalya)

Yarı finalde Batı Almanya’yı eleyerek Brezilya’nın rakibi olan İtalya, tıpkı rakibi gibi kazanması halinde 3. kez Dünya Kupası şampiyonu olacak ve formasına 3. yıldızı takacaktı.

Meksika’nın efsanevi Estadio Azteca stadında oynanan ve 107 bini aşkın futbolseverin yerinde takip ettiği bu tarihi müsabakada Pele, 1 gol ve 2 asistle yıldızlaşarak futbolun kralı olduğunu tüm dünyaya bir kez daha haykırdı. Gerson, Jairzinho ve Carlos Alberto'nun attığı muazzam gollerle İtalya'yı 4-1 mağlup eden Brezilya, kupanın ebedi sahibi oldu. İtalyanların tek golü ise 37. dakikada Roberto Boninsegna’dan geldi.

Unutulmaz Rekorlar:

• Mario Zagallo: Brezilya'yı şampiyonluğa taşıyan bu zaferle birlikte, Dünya Kupası'nı hem oyuncu hem de teknik direktör olarak kazanma şerefine erişen ilk isim oldu.

• Jairzinho: Turnuvadaki tüm maçlarda gol atma başarısı göstererek kırılması güç bir rekora imza attı.

Son Söz

Her türlü siyasi krize, teknik adam belirsizliğine ve olumsuzluğa rağmen Brezilya Milli Takımı'nın 1970 Dünya Kupası'nda sergilediği bu ilham verici geri dönüş, günümüzde dahi birçok takıma ve sporsevere rehber olmaya devam etmektedir.

Yazan: Ahmet Faruk BALAK